Historia wirusa ospy owczej ukryta w kartach średniowiecznych manuskryptów

wczoraj, 09:58

Średniowieczne księgi mogą przechowywać nie tylko teksty. W ich kartach przetrwały również ślady chorób zwierząt, z których skór wykonano pergamin. Dzięki takim właśnie zabytkom oraz materiałowi archeologicznemu międzynarodowy zespół naukowy odtworzył historię wirusa ospy owczej sięgającą epoki brązu. Uzyskane przez badaczy genomy są najstarszymi genomami wirusów z rodziny Poxviridae (pokswirusy). To wirus z tej rodziny powoduje jedyną eradykowaną chorobę człowieka, ospę prawdziwą.



Badanie sugeruje, że różne grupy szympansów mają różne akcenty

wczoraj, 08:13

W miarę dorastania ludzki akcent staje się coraz wyraźniejszy, a my często potrafimy poznać po nim, skąd pochodzi mówca. Nowe badania sugerują, że podobny proces zachodzi też u szympansów. Charakterystyczne cechy odgłosów danej populacji pojawiają się już u najmłodszych, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze. Do takich wniosków doszli Kassandra Giragosian z Queen Mary University of London, Marina Davila-Ross z University of Portsmouth oraz Derry Taylor z Institute des Sciences Cognitives Marc Jeannerod.


Co łączy długi COVID, PTSD i stwardnienie rozsiane? Podobieństwa sięgają głębiej niż geny

3 września 2026, 14:50

Zespół przewlekłego zmęczenia, długi COVID, zespół stresu pourazowego, stwardnienie rozsiane i reumatoidalne zapalenie stawów to bardzo różne schorzenia. Łączy je jednak występowanie przewlekłego zmęczenia, zaburzeń poznawczych, nieprawidłowa praca układu odpornościowego i zaburzenia autonomicznego układu nerwowego. A najnowsza analiza wskazuje, że podobieństwa te są znacznie głębsze, niż wynikałoby z prostego porównania genów.


Budował taras, znalazł największy w Danii skarb wikingów

2 września 2026, 10:34

W Rebild na północy Danii właściciel jednej z posesji postanowił wybudować sobie taras przy domu. Usuwał trawę, kamienie i żwir, gdy nagle uderzył widłami w coś, co wydało nietypowy dźwięk. Początkowo sądził, że trafił na kawałki żelaza lub ceramiki. Gdy jednak zaczął rozgarniać rękoma ziemię, jego oczom ukazały się ozdoby, monety i sztabki srebra. Mężczyzna znalazł największy w historii Danii srebrny skarb z epoki wikingów.


Jak człowiek zaczął polować? Obserwacje kapucynek dadzą odpowiedź?

1 września 2026, 13:28

Obserwacje brazylijskich kapucynek mogą dać odpowiedź na pytanie, dlaczego człowiek zaczął polować. Susana Carvalho z Uniwersytetu w Porto, Noemi Spangnoletti z Uniwersytetu w São Paulo oraz ich międzynarodowy zespół przez 45 miesięcy obserwowali dwie grupy kapucynek brodatych (Sapajus libidinosus) żyjących na tym samym obszarze. W tym czasie odnotowali 446 przypadków spożywania kręgowców przez te głównie owocożerne małpy.


Grób dziewczynki może zdradzić, jak ubierano się w epoce wikingów

1 września 2026, 08:24

Na stanowisku Skonager w pobliżu Varde w zachodniej Jutlandii archeolodzy badają niezwykły grób sprzed 1300 lat, z epoki wikingów. Zachowały się w nim fragmenty wełnianych i lnianych tkanin, które mogą pomóc odtworzyć sposób ubierania się jednej z pochowanych tam osób. Cmentarzysko zostało odkryte w 2024 roku. Znaleziono w nim pochówki niemowląt, dzieci, młodzieży i dorosłych oraz wyposażenie grobowe, w tym noże, bursztynowe i szklane paciorki. Szczególnie interesujący jest grób dziewczynki, którą pochowano z dwiema owalnymi zapinkami skålspænder. Na zapinkach przetrwały fragmenty tkanin.


NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman

31 sierpnia 2026, 10:36

Wczoraj o godzinie 13:26 czasu polskiego NASA wysłała w przestrzeń kosmiczną swoją najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman. To nowe wielkie obserwatorium kosmiczne, które będzie badało ciemną energię, ciemną materię i planety pozasłoneczne. Teleskop wystartował na pokładzie rakiety Falcon Heavy firmy SpaceX z historycznego stanowiska 39A Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie. Teraz niezwykłe urządzenie czeka 3-miesięczna podróż i przygotowania do rozpoczęcia pracy.


Koncert metalowy zwiększył tolerancję uczestników na ból

28 sierpnia 2026, 08:47

Lydia Schneider i Thomas H. Fritz z Instytutu Ludzkiego Poznania i Nauk o Mózgu im. Maxa Plancka postanowili sprawdzić, czy intensywne przeżycie muzyczne może zmienić sposób, w jaki organizm radzi sobie z bólem. Badanie przeprowadzili podczas Wacken Open Air – jednego z największych festiwali metalowych na świecie.


Londyńskie Muzeum Historii Naturalnej otworzy salę zamkniętą dla publiczności od 80 lat

27 sierpnia 2026, 15:27

Ponad 80 lat temu drzwi jednej z sal Muzeum Historii Naturalnej w Londynie zostały zamknięte przed publicznością. I tak już zostało. Jednak wkrótce to się zmieni. Za trzy tygodnie, 16 września, galeria ponownie zostanie otwarta. Można będzie w niej podziwiać wystawę „Natura i my”, poświęconą temu, jak na przestrzeni wieków zmieniał się stosunek człowieka do przyrody.


Porzucone rurociągi ważnym źródłem zanieczyszczenia oceanów mikroplastikiem

26 sierpnia 2026, 11:09

Zanieczyszczenie oceanów plastikiem kojarzy nam się zwykle z plastikowymi torbami i butelkami czy z sieciami rybackimi. Tymczasem Freija Mendrik, Richard C. Thompson i ich koledzy z University of Plymouth i North Carolina State University zwracają uwagę na źródło zanieczyszczeń, którego dotychczas nikt nie brał pod uwagę – stare rurociągi i wielofunkcyjne przewody łączące platformy wydobywcze z instalacjami na dnie morskim.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy